Ngành Thanh nhạc học gì, học trường nào, ra trường làm công việc gì?

Thanh nhạc là ngành dành cho những bạn muốn theo đuổi con đường ca hát một cách bài bản, chuyên nghiệp, thay vì chỉ hát theo cảm hứng hoặc học ngắn hạn. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ ngành học đào tạo gì, yêu cầu ra sao, cơ hội nghề nghiệp thế nào và liệu đây có phải lựa chọn phù hợp với mình hay không.

I. Giới thiệu chung về ngành Thanh nhạc

Thanh nhạc là một ngành nghệ thuật biểu diễn có tính chuyên môn cao, đòi hỏi người học vừa có năng khiếu, vừa phải rèn luyện kỹ thuật rất nghiêm túc trong thời gian dài. Muốn hiểu đúng ngành này, cần tách nó ra khỏi suy nghĩ đơn giản rằng đây chỉ là ngành học để làm ca sĩ.

Ngành Thanh nhạc là gì?

Ngành Thanh nhạc có mã ngành 7210205. Theo chương trình đào tạo của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, văn bằng tiếng Anh của ngành là Vocal music Bachelor of Arts; trong thực tế đào tạo và giới thiệu quốc tế, ngành này cũng thường được gọi là Vocal Music. Đây là ngành đào tạo người học về kỹ thuật giọng hát, biểu diễn thanh nhạc, cảm thụ âm nhạc, xử lý tác phẩm và năng lực nghề nghiệp liên quan đến biểu diễn, giảng dạy, nghiên cứu âm nhạc.

Thanh nhạc giữ vai trò quan trọng trong đời sống nghệ thuật, giáo dục âm nhạc và công nghiệp biểu diễn. Các cơ sở đào tạo lớn như Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam vẫn tuyển sinh đều đặn ngành này ở bậc đại học, cho thấy nhu cầu đào tạo nhân lực biểu diễn và giảng dạy thanh nhạc vẫn tồn tại ổn định. Đồng thời, các khoa Thanh nhạc tại những trường chuyên nghiệp hiện vẫn duy trì đội ngũ giảng viên, nghệ sĩ biểu diễn quy mô lớn, phản ánh vị thế của ngành trong hệ thống đào tạo nghệ thuật chuyên sâu.

Phân biệt Thanh nhạc với một số hướng học gần

Thanh nhạc khác với học hát giải trí ngắn hạn ở chỗ đây là chương trình đại học có cấu trúc bài bản, có lý thuyết, kỹ thuật, biểu diễn và định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Nó cũng không hoàn toàn giống Sư phạm âm nhạc, vì Thanh nhạc tập trung vào chuyên môn giọng hát và biểu diễn trước, còn Sư phạm âm nhạc nghiêng nhiều hơn về phương pháp dạy học âm nhạc trong môi trường giáo dục.

Theo mục tiêu đào tạo của ĐHSP Nghệ thuật Trung ương, sinh viên tốt nghiệp Thanh nhạc có thể vừa biểu diễn vừa giảng dạy, nhưng nền tảng cốt lõi của ngành vẫn là nghệ thuật thanh nhạc chuyên nghiệp.

II. Chương trình đào tạo ngành Thanh nhạc

Chương trình đào tạo Thanh nhạc không chỉ dạy hát hay. Người học phải đi qua một quá trình rèn luyện kỹ thuật giọng hát, âm nhạc, sân khấu và tư duy nghề rất bền bỉ mới có thể theo nghề lâu dài.

Bỏ qua hết các thông tin về giới thiệu, chuẩn đầu ra, chúng ta sẽ đi thẳng tới khung đào tạo ngành thanh nhạc của trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật trung ương, chi tiết như dưới đây.

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành

Đầu ra của ngành Thanh nhạc khá đa dạng, nhưng không theo kiểu ổn định đồng đều như nhiều ngành khác. Thu nhập phụ thuộc mạnh vào năng lực chuyên môn, uy tín cá nhân, môi trường làm việc và tốc độ phát triển nghề.

Nhánh 1. Ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn thanh nhạc

Đây là nhánh sát ngành nhất. Theo mục tiêu đào tạo chính thức, sinh viên tốt nghiệp có thể trở thành nghệ sĩ biểu diễn độc lập hoặc nghệ sĩ chuyên nghiệp tại các đoàn nghệ thuật, nhà hát. Hướng đi này phù hợp với những bạn có năng lực sân khấu tốt, giọng hát nổi bật và khả năng xây dựng hình ảnh nghề nghiệp. Tuy nhiên, mức thu nhập của nhóm biểu diễn rất biến động vì thường phụ thuộc show diễn, hợp đồng, danh tiếng cá nhân và thị trường, nên không nên chốt một con số cứng cho toàn ngành.

Nhánh 2. Giảng dạy thanh nhạc và âm nhạc

Đây là đầu ra khá phổ biến và thực tế. Chương trình đào tạo của ĐHSP Nghệ thuật Trung ương nêu rõ sinh viên tốt nghiệp có thể giảng dạy ở các cơ sở đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, trường trung cấp, cao đẳng, đại học, cũng như các trường phổ thông.

Trên thị trường tuyển dụng, một tin tuyển dụng vị trí Giáo viên Thanh nhạc tại Hà Nội đang để mức tới 12 triệu đồng/tháng cho vị trí toàn thời gian; ngoài ra, các kênh việc làm cũng cho thấy nhóm giáo viên âm nhạc thường xuất hiện với nhiều hình thức toàn thời gian, bán thời gian hoặc dạy theo buổi. Đây là mức tham khảo theo từng tin tuyển dụng, không phải mặt bằng cố định cho mọi đơn vị.

Nhánh 3. Công việc liên quan đến đào tạo, huấn luyện và hoạt động âm nhạc

Ngoài biểu diễn và giảng dạy, người học còn có thể đi theo hướng huấn luyện giọng hát, làm việc tại trung tâm nghệ thuật, tham gia hỗ trợ chuyên môn trong các dự án âm nhạc hoặc tiếp tục học cao hơn để giảng dạy chuyên sâu, nghiên cứu âm nhạc. Việc các cơ sở đào tạo lớn duy trì đào tạo Thanh nhạc từ trung cấp đến đại học, cao học cho thấy ngành này có lộ trình phát triển chuyên môn tương đối rõ đối với người muốn theo con đường học thuật hoặc đào tạo lâu dài.

IV. Ai phù hợp với ngành này?

Thanh nhạc phù hợp với những bạn có tình yêu thật sự với giọng hát và âm nhạc, thích đứng trên sân khấu hoặc muốn làm nghề liên quan trực tiếp đến giọng hát. Bạn không nhất thiết phải là người đã hát quá giỏi từ đầu, nhưng cần có chất giọng có thể đào tạo, tai nghe nhạc khá và khả năng cảm thụ cảm xúc qua âm nhạc.

Ngành này cũng hợp với người có tính kiên trì, chịu luyện tập đều, chấp nhận sửa kỹ thuật từng chút một và biết giữ kỷ luật với cơ thể, đặc biệt là với giọng nói và hơi thở. Nếu bạn dễ nản, ngại tập đi tập lại hoặc chỉ thích hào quang biểu diễn mà không thích quá trình rèn nghề, ngành này sẽ khá áp lực.

Ngoài ra, Thanh nhạc phù hợp với những bạn muốn phát triển theo con đường nghệ thuật dài hạn, có thể linh hoạt giữa biểu diễn, giảng dạy và huấn luyện. Đây là lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn muốn theo nghề bằng năng lực thật, chấp nhận cạnh tranh và sẵn sàng đầu tư nghiêm túc cho kỹ thuật, bản lĩnh sân khấu và hình ảnh nghề nghiệp.